Category Archives: Arbeidsrecht

Werknemer nam ontslag op staande voet

Ontslag op staande voet kan niet alleen door de werkgever worden gegeven, maar ook door de werknemer worden genomen. In beide gevallen is een dringende reden vereist, die het de opzeggende partij onmogelijk maakt om de dienstbetrekking nog langer te laten voortduren. De omstandigheden van het geval spelen een belangrijke rol bij de beantwoording van de vraag of er een dringende reden is. De partij die de arbeidsovereenkomst op staande voet wil beëindigen, moet de dringende reden onverwijld aan de wederpartij meedelen.

Hof Den Bosch moest in hoger beroep oordelen over een door een werknemer genomen ontslag op staande voet. Het betrof een arbeidsongeschikte werknemer, wiens werkgever niet meewerkte aan zijn re-integratie. In het re-integratietraject was het verplichte plan van aanpak niet opgesteld, ondanks verzoeken daarom van de werknemer. De werkgever had de loonbetaling enkele keren opgeschort en wilde de werknemer niet-passend werk laten verrichten, tegen het advies van het UWV in. De werkgever wilde dat afdwingen door te dreigen met ontslag. Het hof was van oordeel dat de werkgever zijn plichten op grove wijze had verzaakt en daarmee de werknemer een dringende reden voor ontslag had gegeven. De werknemer had voldaan aan het vereiste van onverwijlde mededeling van de dringende reden voor ontslag door kort na de laatste brief van de werkgever, waarin de opgeschorte loonbetaling werd bevestigd en werd gedreigd met ontslag, met opgaaf van redenen ontslag te nemen.

De werknemer had recht op de transitievergoeding en op een billijke vergoeding.

Bron: Hof Den Bosch | jurisprudentie | ECLINLGHSHE20196, 200.244.655/01 | 10-01-2019

Werkgever voldoet niet aan herplaatsingsvereiste

Een arbeidsovereenkomst kan worden ontbonden als er een redelijke grond voor is, op voorwaarde dat herplaatsing van de werknemer binnen een redelijke termijn in een andere passende functie niet mogelijk is. Er bestaat een redelijke grond als om bedrijfseconomische redenen arbeidsplaatsen moeten vervallen. De redelijke termijn voor herplaatsing is gelijk aan de opzegtermijn die de werkgever voor de werknemer in acht moet nemen. Er is sprake van een passende functie wanneer deze aansluit bij de opleiding, ervaring en capaciteiten van de werknemer. Voor de beoordeling of een passende functie beschikbaar is, wordt gekeken naar bestaande vacatures en vacatures die binnen de redelijke termijn zullen ontstaan.

In het kader van het herplaatsingsvereiste wordt van een werkgever verwacht dat hij actief onderzoekt of herplaatsing in een passende functie binnen een redelijke termijn, al dan niet met behulp van scholing, mogelijk is. Het herplaatsingsvereiste strekt zich in voorkomende gevallen uit over het gehele concern waartoe het bedrijf van de werkgever behoort. De werkgever moet kunnen aantonen dat hij zich voldoende heeft ingespannen om de werknemer te herplaatsen en daarmee diens ontslag te voorkomen.

Hof Den Bosch oordeelde in een procedure dat de werkgever onvoldoende actief was geweest om een werknemer te herplaatsen. De werkgever maakte deel uit van een wereldwijd concern, maar had zich beperkt tot vacatures in Nederland. Het UWV had de werkgever erop gewezen dat hij een overzicht van vacatures van alle ondernemingen van het concern over had moeten leggen en moeten nagaan of de werknemer bereid was om naar het buitenland te gaan. Omdat de werkgever niet aan het herplaatsingsvereiste had voldaan wees het hof het verzoek van de werkgever om een datum te bepalen, waarop de arbeidsovereenkomst eindigt, af.

Bron: Hof Den Bosch | jurisprudentie | ECLINLGHSHE20185118, 200.238.205/01 | 13-12-2018

Schade werknemer gevolg van arbeidsongeval

De werkgever is in beginsel aansprakelijk voor schade die de werknemer tijdens de uitoefening van zijn werkzaamheden oploopt. Dat geldt ook voor de schade die het gevolg is van een ongeval. De werknemer die vergoeding van de door hem geleden schade vordert, zal moeten stellen en zo nodig bewijzen dat hij schade heeft geleden in de uitoefening van zijn werkzaamheden. De werknemer hoeft echter niet aan te tonen wat de toedracht of de oorzaak is geweest van het ongeval. Wel moet hij de omvang van de geleden schade stellen en bewijzen. De werkgever is niet aansprakelijk voor de schade van de werknemer als hij kan aantonen dat hij zijn zorgverplichting is nagekomen.

Hof Den Haag oordeelde in een voorkomend geval dat voldoende aannemelijk was geworden dat een werknemer tijdens zijn werk een ongeval was overkomen waardoor hij schade had geleden. Niemand had het ongeval horen of zien gebeuren. De werknemer had geen zichtbaar letsel en is na een bezoek aan het ziekenhuis de volgende dag weer komen werken. De leidinggevende van de werknemer bevestigde dat de werknemer hem had gemeld dat hij tijdens sloopwerkzaamheden zijn pols had bezeerd omdat er iets op was gevallen. De leidinggevende bevestigde eveneens dat de werknemer naar de spoedeisende hulp van het ziekenhuis was gegaan. Dat bleek ook uit een rapportage van het ziekenhuis.
De werkgever had volgens het hof niet aan zijn zorgplicht voldaan door geen specifieke werkinstructie te geven voor de te verrichten sloopwerkzaamheden. Het hof wees erop dat een werkgever rekening moet houden met het ervaringsfeit van mogelijke onoplettendheid van een werknemer bij de uitoefening van zijn werkzaamheden. Aan het voorschrift van het Arbobesluit dat plaatsen waar door de aard van het werk gevaar is voor vallende voorwerpen gemarkeerd moeten worden was niet voldaan. Ook aan het voorschrift dat het gevaar om te worden geraakt door voorwerpen moet worden voorkomen was niet voldaan.

Bron: Hof Den Haag | jurisprudentie | ECLINLGHDHA20182284, 200.204.616/01 | 29-11-2018

Ontslag op staande voet

Ontslag op staande voet is een ingrijpende maatregel met verstrekkende gevolgen voor de werknemer. Daarom vereist de wet dat er een dringende reden is waarom de arbeidsovereenkomst niet langer kan voortduren. Zelfs een slapend dienstverband kan door ontslag op staande voet worden beëindigd. Een slapend dienstverband doet zich voor wanneer een werknemer na twee jaar arbeidsongeschiktheid een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangt. De dienstbetrekking wordt niet automatisch verbroken na twee jaar arbeidsongeschiktheid.

Een werkneemster van een supermarkt was penningmeester van de personeelsvereniging. Die rol vervulde zij ook nog tijdens haar arbeidsongeschiktheid. Als penningmeester had de werkneemster toegang tot de bankrekening van de personeelsvereniging en de beschikking over de pinpas van de bankrekening. Nadat een nieuw bestuur was benoemd bleek dat er vrijwel geen geld op de rekening van de personeelsvereniging stond door een groot aantal niet verantwoorde opnamen en betalingen. De werkneemster werd wegens verduistering op staande voet ontslagen omdat zij geen sluitende verklaring kon geven voor deze betalingen. Tijdens een strafrechtelijk onderzoek werd verduistering aangetoond.

De kantonrechter liet het ontslag in stand omdat de door de werkgever als dringende reden aangevoerde verduistering vaststond. In hoger beroep heeft Hof Den Bosch de beschikking van de kantonrechter bekrachtigd. Het verweer van de werkneemster dat verduistering in haar rol van penningmeester bij de personeelsvereniging haar rol van werkneemster niet raakt, gaat volgens het hof niet op. Alleen personeelsleden van de werkgever kunnen lid worden van de personeelsvereniging. De vereniging wordt gefinancierd uit het loon van het personeel. Het lidmaatschap van de vereniging eindigt van rechtswege bij einde van het dienstverband. De werkneemster heeft de taak van penningmeester alleen kunnen vervullen door haar dienstverband bij de supermarkt. Door de verduistering is het vertrouwen om het geld van het personeel te beheren beschaamd en daarmee ook het vertrouwen van de werkgever in de werkneemster.

Bron: Hof Den Bosch | jurisprudentie | ECLINLGHSHE20184855, 200.236.815/01 | 29-11-2018

Opzegging door werknemer?

Ieder der partijen kan een onderlinge arbeidsovereenkomst opzeggen. Voor opzegging door de werknemer is een duidelijke en ondubbelzinnige verklaring vereist, gericht op de beëindiging van de arbeidsovereenkomst. Deze strenge eis moet de werknemer beschermen tegen de ernstige gevolgen die vrijwillige beëindiging van het dienstverband voor een werknemer kan hebben. De keerzijde van deze strenge eis is dat een werkgever niet snel mag aannemen dat een werknemer de arbeidsovereenkomst heeft opgezegd.

De rechtbank Den Haag heeft onlangs geoordeeld dat het doen van navraag naar de mogelijkheid van ontslag en de geldende opzegtermijn niet kan worden aangemerkt als opzegging van de arbeidsovereenkomst. Ook uitlatingen van de werknemer tegen collega’s over een mogelijke andere baan gelden niet als opzegging van de arbeidsovereenkomst.

Bron: Rechtbank | jurisprudentie | ECLINLRBDHA201813687, zaaknr. 6800180/18-50218 | 28-11-2018

Wetsvoorstel Arbeidsmarkt in balans

Bij de Tweede Kamer is het wetsvoorstel Arbeidsmarkt in balans ingediend. De doelstelling van het wetsvoorstel is verbetering van de balans tussen vaste en flexibele arbeidsovereenkomsten. Het kabinet wil dat bereiken door aanpassing van het ontslagrecht, van de ketenbepaling, van de transitievergoeding en van de premieheffing. Het is de bedoeling dat de wijzigingen op 1 januari 2020 in werking treden. De wet zal vijf jaar na de inwerkingtreding worden geëvalueerd.

Ketenbepaling
Doel van de ketenbepaling is werknemers na verloop van tijd zekerheid te bieden in de vorm van een vast contract. De ketenbepaling regelt wanneer elkaar opvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd van rechtswege overgaan in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Op dit moment is dat het geval bij meer dan drie contracten of als opvolgende contracten een periode van meer dan twee jaar beslaan. De maximumtermijn wordt verlengd van twee naar drie jaar.

Ontslagrecht
Sinds de wijziging van het ontslagrecht in 2015 is wettelijk bepaald wat redelijke gronden voor ontslag zijn en welke ontslagroute bij welke ontslaggrond gevolgd moet worden. Nu wordt daar een cumulatiegrond van ontslagredenen aan toegevoegd voor gevallen waarin meerdere ontslaggronden ieder voor zich onvoldoende zijn om een ontslag te rechtvaardigen. De cumulatiegrond geldt niet voor verzoeken om ontbinding van de arbeidsovereenkomst die voor de inwerkingtreding van deze wet zijn gedaan.

Proeftijd
De maximaal toegestane proeftijd voor contracten voor onbepaalde tijd wordt verlengd van twee naar vijf maanden. Voor arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd van twee jaar of langer wordt de maximale proeftijd verlengd tot drie maanden. Deze verlengde proeftijden gelden alleen bij de eerste arbeidsovereenkomst tussen partijen. Bij een opvolgende arbeidsovereenkomst kan alleen een proeftijd worden overeengekomen als er andere vaardigheden of verantwoordelijkheden van de werknemer verlangd worden dan in de voorgaande arbeidsovereenkomst. De huidige regeling van de proeftijd blijft van toepassing op arbeidsovereenkomsten die voor de inwerkingtreding van deze wet tot stand zijn gekomen.

Oproepovereenkomsten
De werkgever moet straks de werknemer minstens vier dagen van tevoren oproepen voor werk. Doet hij dat later, dan hoeft de werknemer geen gehoor te geven aan de oproep. Trekt de werkgever de oproep binnen vier dagen voor aanvang van de werkzaamheden in of verandert hij de tijdstippen van de oproep, dan heeft de werknemer recht op loon over de periode waarvoor hij opgeroepen is. Bij cao kan een kortere termijn worden afgesproken, mits deze niet korter is dan 24 uur. De werkgever moet werknemers met een oproepcontract na een jaar een aanbod doen voor een vaste arbeidsomvang op basis van de gemiddelde arbeidsduur in de voorgaande twaalf maanden. De vaste arbeidsomvang hoeft niet gebaseerd te zijn op een aantal uren per week, maar mag een aantal uren per maand of per jaar omvatten.

Transitievergoeding
Voorgesteld wordt dat een werknemer vanaf het begin van zijn arbeidsovereenkomst bij ontslag recht op een transitievergoeding heeft. De huidige hogere opbouw van de transitievergoeding na tien jaar komt te vervallen. De transitievergoeding wordt berekend aan de hand van de feitelijke duur van de arbeidsovereenkomst. Per jaar dat de arbeidsovereenkomst heeft geduurd bedraagt de transitievergoeding een derde bruto maandsalaris. Voor de overige delen van het dienstverband wordt vergoeding naar rato berekend.
Er komt een compensatieregeling voor transitievergoedingen bij ontslag om bedrijfseconomische redenen, na langdurige ziekte of vanwege bedrijfsbeëindiging als gevolg van ziekte of pensionering van een kleine werkgever.
De criteria voor de tijdelijke overbruggingsregeling transitievergoeding worden verruimd. Op grond van de overbruggingsregeling telt diensttijd voor de maand mei 2013 niet mee bij de berekening van de transitievergoeding. Deze regeling loopt tot 1 januari 2020.

Payrolling
Payrollwerknemers krijgen recht op dezelfde arbeidsvoorwaarden die zouden gelden wanneer zij rechtstreeks in dienst zouden zijn bij de opdrachtgever. Dat geldt ook voor de secundaire arbeidsvoorwaarden, met uitzondering van pensioen. In plaats daarvan krijgen payrollwerknemers het recht op een adequate pensioenregeling. De verplichting voor de werkgever om een adequate pensioenregeling te treffen geldt niet als de opdrachtgever geen pensioenregeling heeft.

WW-premiedifferentiatie
Het kabinet wil het aangaan van vaste arbeidscontracten stimuleren door een lagere WW-premie en door een hogere premie te verbinden aan tijdelijke contracten. Het huidige systeem met sectorfondsen en per sectorfonds verschillende premies vervalt. De lage premie is van toepassing zolang niet meer dan 30% meeruren worden verloond boven de overeengekomen vaste arbeidsomvang. Bij overschrijding is met terugwerkende kracht de hoge premie van toepassing, tenzij sprake is van een voltijdscontract. De lage premie geldt ook voor contracten in de beroepsbegeleidende leerweg. Het is de bedoeling dat de aard van het contract op de loonstrook wordt vermeld.

Bron: Ministerie van Sociale Zaken | wetsvoorstel | 22-11-2018

Lagere regelgeving Wetsvoorstel arbeidsmarkt in balans

In verband met het bij de Tweede Kamer ingediende wetsvoorstel ter aanpassing van het arbeidsrecht (Wetsvoorstel arbeidsmarkt in balans) heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een zestal ontwerpbesluiten en -regelingen ter consultatie gepubliceerd.

Het gaat om een ontwerpbesluit met nadere regels over oproepovereenkomsten, een wijziging van het Besluit loonbegrip, een ontwerpbesluit compensatie transitievergoeding bij beëindiging van de werkzaamheden van de onderneming, een wijziging van het Besluit Wet financiering sociale verzekeringen in verband met de aanpassing van de premiedifferentiatie WW en de afschaffing van de sectorfondsen, een wijziging van de Regeling Wet financiering sociale verzekeringen in verband met de aanpassing van de premiedifferentiatie voor werknemersverzekeringen en een wijziging van het besluit voorwaarden voor op de transitievergoeding in mindering te brengen kosten i.v.m. inzetbaarheidskosten.

De consultatie is tot en met tot 10 december 2018 te vinden op http://www.internetconsultatie.nl.

Bron: Ministerie van Sociale Zaken | besluit | 21-11-2018

Ontslag op staande voet

Wanneer een arbeidsovereenkomst eindigt omdat de werkgever of de werknemer door opzet of schuld de wederpartij een dringende reden heeft gegeven om de arbeidsovereenkomst onverwijld op te zeggen, heeft de wederpartij recht op schadevergoeding. De kantonrechter kan de vergoeding matigen maar niet verder dan tot het loon over de termijn dat de arbeidsovereenkomst bij toepassing van de wettelijke opzegtermijn zou hebben voortgeduurd.

Nadat de Raad van Commissarissen van een woningbouwvereniging het vertrouwen in de directeur had opgezegd, werd met hem een vaststellingsovereenkomst gesloten. De arbeidsovereenkomst zou met wederzijds goedvinden worden beëindigd per 1 september 2018, waarbij de directeur recht zou hebben op de wettelijke transitievergoeding. In de vaststellingsovereenkomst was een voorbehoud gemaakt voor een mogelijke dringende reden voor ontslag op staande voet, die zich zou kunnen voordoen na ondertekening van de vaststellingsovereenkomst. De Raad van Commissarissen had een onderzoek laten doen naar enkele handelingen van de directeur. De resultaten van het onderzoek waren aanleiding om de directeur op staande voet te ontslaan, ondanks de vaststellingsovereenkomst. De reden van het ontslag op staande was gelegen in de aanschaf van een te dure bedrijfsauto en een vastgoedtransactie tegen een te lage prijs. Die te lage prijs was verhuld door de koopsom deels te compenseren met valse facturen van de koper. Ook de aankoop van de te dure auto was verhuld, door naast de factuur voor een minder dure versie van de auto de leverancier een factuur op te laten maken voor het verschil in prijs tussen de geleverde, te dure versie en de gefactureerde versie.

De kantonrechter deelde de opvatting van de werkgever dat de directeur zijn werkgever had misleid. De gedragingen van de directeur in beide kwesties waren zo ernstig verwijtbaar dat het ontslag op staande voet terecht is gegeven.

De werkgever vorderde schadevergoeding van de directeur ter grootte van twee maandsalarissen. De directeur had de arbeidsovereenkomst met inachtneming van de wettelijke opzegtermijn van een maand kunnen beëindigen per 1 augustus 2018. Volgens de vaststellingsovereenkomst zou de arbeidsovereenkomst eindigen per 1 september 2018. De kantonrechter had de bevoegdheid om de verzochte vergoeding met maximaal één maandsalaris te matigen. Van die bevoegdheid heeft de kantonrechter geen gebruik gemaakt, omdat de directeur het verzoek tot matiging niet had onderbouwd.

Bron: Rechtbank | jurisprudentie | ECLINLRBOVE20184120, 7155695 \ EJ VERZ 18-144 | 08-11-2018

Minimumloon 2019

De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de bedragen van het wettelijk minimumloon per 1 januari 2019 vastgesteld. Het bedrag per maand bedraagt voor een werknemer van 22 jaar of ouder € 1.615,80. Het minimumloon per week bedraagt voor deze categorie € 372,90. Per dag komt dat neer op een bedrag van € 74,58. Voor werknemers van 21 jaar of jonger gelden hiervan afgeleide bedragen.

Leeftijd percentage per maand per week per dag
22 jaar en ouder 100% € 1.615,80 € 372,90 € 74,58
21 jaar    85% € 1.373,45 € 316,95 € 63,39
20 jaar    70% € 1.131,05 € 261,05 € 52,21
19 jaar    55% € 888,70  € 205,10 € 41,02
18 jaar    47,5% € 767,50 € 177,15 € 35,43
17 jaar    39,5% € 638,25 € 147,30 € 29,46
16 jaar    34,5% € 557,45 € 128,65 € 25,73
15 jaar    30% € 484,75  € 111,85 € 22,37
Bron: Ministerie van Sociale Zaken | besluit | St.crt. 2018, Nr. 59237 | 08-11-2018

Kamervragen onderzoek uitvoering ontslagtoets door UWV

De Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft onderzoek gedaan naar de manier waarop het UWV de ontslagtoets op bedrijfseconomische gronden uitvoert en hoe deze toets wordt ervaren door werknemers. Naar aanleiding van het onderzoeksrapport is een bericht in de media verschenen waarin wordt gesteld dat de per 1 juli 2015 ingevoerde ontslagregeling slecht is voor werknemers. Over dat bericht zijn Kamervragen gesteld, die door de minister zijn beantwoord.

De minister wijst erop dat het verboden is om werknemers te ontslaan om hen te vervangen door goedkopere, al dan niet flexibele, arbeidskrachten. Het UWV geeft geen toestemming voor ontslag wanneer aannemelijk is dat de werkgever dit doel voor ogen heeft. Werkgevers zijn verplicht om een ontslagen werknemer aan te bieden terug te komen wanneer zij binnen 26 weken na het ontslag een vacature hebben voor de werkzaamheden die de ontslagen werknemer verrichtte. De werknemer kan dat zo nodig via de rechter afdwingen.

De Inspectie SZW heeft een aantal werknemers voor wie een ontslagvergunning is aangevraagd gevraagd naar hun ervaring met de ontslagprocedure. Sommigen hadden het vermoeden te zijn vervangen door flexwerkers. Dat is door de Inspectie SZW niet verder onderzocht. De minister deelt de mening van de Inspectie SZW dat het UWV de wet- en regelgeving inzake bedrijfseconomisch ontslag goed uitvoert. Het UWV toetst of wat de werkgever aanvoert het verzoek om toestemming voor het ontslag voldoende ondersteunt en of het verweer van de werknemer daar een ander licht op werpt. Dat kan leiden tot meerdere rondes van hoor en wederhoor. De procedure bij het UWV kent een korte doorlooptijd. Die mag niet ten koste gaan van de zorgvuldigheid.
Het rapport van de Inspectie SZW is op een aantal onderdelen kritisch over de ontslagregeling en de uitvoering door het UWV. Volgens de minister heeft het UWV maatregelen genomen om werknemers beter te voorzien van informatie om hun rechten te kunnen uitoefenen. Dat betreft de wederindiensttredingsvoorwaarde en de mogelijkheid om een beroep op de rechter te doen als de werknemer het met de beslissing van het UWV niet eens is.

Bron: Ministerie van Sociale Zaken | publicatie | 2018-0000170995 | 31-10-2018